Kocia białaczka FeLV – objawy, testy i ochrona innych kotów

Czy kocia białaczka oznacza nowotwór i zawsze daje objawy?

Kocia białaczka to potoczna nazwa zakażenia wirusem FeLV, który zakaża kotowate. Choć wirus może przyczyniać się do rozwoju nowotworów, wykrycie zakażenia nie jest równoznaczne z rozpoznaniem białaczki jako nowotworu krwi. To rozróżnienie ma znaczenie już przy pierwszym dodatnim wyniku: badanie przesiewowe wykrywa składnik wirusa, a nie komórki nowotworowe. [S4] [S5]

Zakażony kot może nie wykazywać objawów. Dobry apetyt, zwykła aktywność i zdrowy wygląd nie pozwalają wykluczyć FeLV ani rozstrzygnąć, czy kot może zakażać inne koty. Dlatego decyzji o wspólnym przebywaniu zwierząt nie należy opierać wyłącznie na ich samopoczuciu. Do oceny potrzebne są wyniki badań oraz informacje o możliwych kontaktach z wirusem. [S4]

FeLV może prowadzić do niedokrwistości, osłabienia odporności i nowotworów. Możliwe są także zapalenie jamy ustnej oraz zaburzenia jelitowe i neurologiczne. Żaden z tych problemów nie stanowi jednak samodzielnego dowodu zakażenia. Objawy białaczki u kota nie tworzą zestawu, na podstawie którego można postawić diagnozę w domu; podobne dolegliwości wymagają ustalenia przyczyny przez lekarza weterynarii. [S6]

Przeczytaj również: Panleukopenia u kota – objawy, zakażenie i profilaktyka.

Co trzeba potwierdzić po dodatnim teście FeLV?

Szybkie testy przesiewowe wykonywane z krwi wykrywają antygen wirusowy p27. Do badań antygenowych należą testy wykorzystujące metodę ELISA. Dodatni wynik jest wskazaniem do dalszej diagnostyki, ponieważ pojedyncze badanie przesiewowe nie zawsze wystarcza do ustalenia statusu zakażenia. Nie powinno ono samo przesądzać o rozpoznaniu nowotworu ani o dalszych zasadach kontaktu z innymi kotami. [S4]

Potwierdzenie może obejmować laboratoryjny test antygenowy, PCR lub test innego producenta. Dobór badania zależy od sytuacji klinicznej, dotychczasowych wyników i możliwej ekspozycji. Warto przekazać lekarzowi informacje o wcześniejszych badaniach oraz o tym, kiedy kot miał kontakt z kotem zakażonym lub o nieznanym statusie FeLV. Pomaga to zaplanować dalszą diagnostykę i właściwie odczytać jej wyniki. [S4]

PCR wykrywa prowirusowe DNA, czyli materiał genetyczny wirusa wbudowany w DNA komórek. Badanie pomaga wyjaśniać rozbieżności między wynikami oraz rozpoznawać zakażenia regresywne. Ilościowy PCR może również pomóc odróżnić zakażenie regresywne od progresywnego. Są to określenia różnych przebiegów zakażenia; ich przypisanie wymaga interpretacji przez lekarza, a nie samodzielnego porównania wyniku z przypadkowym progiem liczbowym. [S4]

Jeśli wyniki są rozbieżne, kota należy traktować jako potencjalnie zakażonego i zakaźnego do czasu wyjaśnienia sytuacji. Dotyczy to również przypadku, w którym po dodatnim badaniu pojawia się wynik ujemny. Taki wynik nie uzasadnia automatycznego zakończenia separacji. Lekarz ustala, czy potrzebne są kolejne badania i kiedy można ponownie ocenić ryzyko dla współmieszkańców. [S4]

Przeczytaj również: Chlamydioza u kota – objawy oczne, zakażenie i profilaktyka.

Kiedy powtórzyć ujemny test po kontakcie z FeLV?

Ujemny wynik testu antygenowego wykonanego krótko po ryzykownym kontakcie nie wyklucza zakażenia. Badanie może przypaść na okno diagnostyczne, gdy zakażenie nie jest jeszcze wykrywalne tą metodą. Po niedawnej ekspozycji zaleca się badanie co najmniej 30 dni po ostatnim ryzykownym kontakcie. Termin odnosi się do ekspozycji, a nie do każdego przypadku dodatniego wyniku. [S4]

Ważna jest data ostatniego kontaktu, nie tylko pierwszego spotkania czy pierwszego badania. Jeśli kontakt z potencjalnie zakażonym kotem trwa nadal, wcześniejszy wynik ujemny nie rozstrzyga o skutkach kolejnych ekspozycji. Lekarz powinien znać rzeczywiste warunki wspólnego przebywania kotów, aby ustalić termin ponownego badania. Zasady liczenia tych 30 dni nie należy przenosić na potwierdzanie wszystkich wyników dodatnich lub rozbieżnych. [S4]

Szczepienie przeciw FeLV nie powoduje dodatniego wyniku testu antygenowego. Dodatniego badania wykrywającego p27 nie należy więc tłumaczyć samym wcześniejszym szczepieniem. Jednocześnie fakt zaszczepienia kota nie wyklucza zakażenia, ponieważ ochrona poszczepienna nie jest pełna. [S5] [S6]

Jak chronić pozostałe koty po dodatnim wyniku?

FeLV przenosi się głównie podczas bliskiego kontaktu kotów, między innymi przez ślinę, wzajemne wylizywanie, wspólne miski i pogryzienia. Transmisja zwykle wiąże się z dłuższym kontaktem. Nie oznacza to jednak, że każde krótkie spotkanie jest bezpieczne albo że każde zetknięcie musi zakończyć się zakażeniem. W domu z kilkoma kotami trzeba uwzględnić ich codzienne zachowania. [S5]

• Fizyczne oddzielenie kota z dodatnim wynikiem od niezakażonych kotów do wyjaśnienia statusu. Same osobne miski nie wystarczą, jeśli zwierzęta nadal się wylizują lub mają inny bezpośredni kontakt.
• Ustalenie z lekarzem weterynarii badania potwierdzającego i dalszej interpretacji wyników.
• Zbadanie pozostałych kotów oraz ocenę, czy po niedawnej ekspozycji trzeba powtórzyć ich badania.
• Omówienie szczepienia niezakażonych kotów stosownie do ryzyka, po wykonaniu badania na FeLV.
• Pozostawienie zakażonego kota w domu, aby ograniczyć kontakty z innymi kotami.
• Rutynowe czyszczenie i dezynfekcję oraz mycie rąk zanieczyszczonych wydzielinami.

Przed szczepieniem przeciw FeLV należy zbadać kota. Szczepionka nie leczy już istniejącego zakażenia i nie zapewnia pełnej ochrony przed zachorowaniem. Zaszczepienie współmieszkańców nie zastępuje zatem oddzielenia od zakażonego kota ani nie daje gwarancji bezpiecznego wspólnego mieszkania. Terminy szczepień ustala lekarz według używanego preparatu i ryzyka ekspozycji. [S4] [S5] [S6]

Wirus jest nietrwały w środowisku, a rutynowe czyszczenie, dezynfekcja i higiena rąk ograniczają transmisję pośrednią. Nie należy jednak zakładać, że wydzieliny na dłoniach lub przedmiotach można zignorować. Higiena uzupełnia ograniczenie kontaktu między kotami; nie zastępuje separacji. [S4]

FeLV nie zakaża ludzi ani psów. Ochrona przed tym wirusem dotyczy więc pozostałych kotów, a nie izolowania człowieka czy psa ze względu na ich podatność na zakażenie. Nadal należy myć ręce po kontakcie z wydzielinami, zwłaszcza przed zajmowaniem się innym kotem. [S4] [S5]

Jakiej kontroli wymaga kot z FeLV i kiedy potrzebuje natychmiastowej pomocy?

Nie ma leczenia, które eliminuje zakażenie FeLV. Można natomiast leczyć jego powikłania, w tym zakażenia wtórne. Część kotów przez lata funkcjonuje bez poważnych komplikacji, ale nie pozwala to przewidzieć przebiegu choroby u konkretnego zwierzęcia. Potwierdzone zakażenie wymaga dalszej opieki również wtedy, gdy kot wygląda zdrowo. [S6]

Zakażony kot powinien przechodzić kontrole weterynaryjne co najmniej co 6 miesięcy. Objawy choroby lub infekcji wymagają szybkiego kontaktu z lekarzem, bez czekania na zaplanowaną wizytę. Kontrole zdrowia oraz badania wyjaśniające status FeLV służą różnym celom: regularna ocena stanu kota nie zastępuje potwierdzenia wyniku, a zakończenie diagnostyki zakażenia nie znosi potrzeby dalszych kontroli. [S4] [S6]

Duszność, zapaść, utrata przytomności oraz blade lub sine dziąsła wymagają natychmiastowej pomocy weterynaryjnej. Trzeba od razu skontaktować się z lecznicą udzielającą pomocy w stanach nagłych. Te objawy nie są swoiste dla FeLV i mogą mieć różne przyczyny. Nie należy czekać na wynik testu ani na potwierdzenie zakażenia, aby szukać pomocy.

Przeczytaj również: Herpeswirus u kota – nawroty, objawy i ograniczanie zakażeń.

Źródła

• Leczenie Białaczki u Kota [5 Metod] | AniCura Gliwicka Przychodnia Weterynaryjna
• Czy nowa szczepionka uratuje koty przed białaczką (FeLV)?
• Kocie choroby – Fundacja Kocia Wyspa
• Feline Leukemia Virus Disease - Infectious Diseases - Merck Veterinary Manual
• Feline Leukemia Virus Disease Complex | VCA Animal Hospitals
• Feline Leukemia Virus (FeLV) - Cat Owners - MSD Veterinary Manual